Schijf indelen met Diskpart, een vergeten tool

DiskPart is een vaak vergeten tool, die vooral bij het inrichten van systemen goede diensten kan bewijzen.

Het is een essentieel commando dat vanuit de CMD-prompt wordt gestart. DiskPart is de opvolger van Fdisk. Voor het eerst verschenen in Windows XP. DiskPart heeft de volgende functies:

  • Partitioneren van schijven
  • Formatteren van schijven
  • Initialiseren van een schijf
  • Volumes vergroten en verkleinen
  • RAID instellen
  • Werken met Virtuele Schijven VHD's
    (Alleen op Windows 7/8 en Windows Server 2008 R2)
  • USB-stick opstartbaar maken

Persoonlijk vind ik DiskPart onmisbaar bij het installeren van systemen. Het verbaast mij dan ook dat velen, waaronder ook profs, niet veel weten van dit commando. Ik zal wat vertellen over het wissen, partitioneren en formatteren van een harde schijf met behulp van DiskPart. Bij het installeren van Windows 7 en 8 is het mogelijk het installatieproces te onderbreken en een command-prompt te starten waar je dan Diskpart kunt uitvoeren om de schijf zó in te delen als je zelf wenst. Zo kun je zelfs voorkomen dat Windows 7 en Windows 8 een aparte bootpartitie maken. Zie hier (Dit geldt ook voor de 300MB bootpartitie van Windows 8).
 
Vanaf de Command-prompt (CMD), tik je in diskpart en druk je op [Enter]. Wanneer DiskPart is gestart, toont het zijn eigen commando

CMD venster met Diskpart

Je ziet hier dat DiskPart zijn eigen command-prompt heeft. Eigenlijk zie je dat DiskPart een eigen commando-omgeving heeft. Een Command Line Interface (CLI) binnen een andere CLI (de CMD Command Line). Wanneer je help intikt (of een ongeldig commando) dan geeft DiskPart een overzicht van de bijna veertig commando's die het kent. Laat je echter niet afschrikken door de hoeveelheid commando's, want je gebruikt er zelden meer dan acht!

Zoals bekend mag worden geacht, wanneer je ooit een schijf hebt geïnitialiseerd met het Grafische Schijfbeheer (RMK - Deze Computer > Beheren > Schijfbeheer), kies je eerst een fysieke schijf voordat je er wat mee kunt. Pas dán maak je een of meer partities. Vervolgens formatteer je die, geef je ze een naam en een schijfletter.
DiskPart hanteert dezelfde werkwijze.

  1. Selecteer een fysieke schijf
  2. Maak partitie(s)
  3. Selecteer de partitie
  4. Doe er wat mee (b.v. formatteren)

Om een specifieke schijf te selecteren tik je een volgend commando:

Code:
select disk

Hoe weet je nu welk nummer de schijf is die je wenst te bewerken? Hier kom je achter door het commando list disk in te tikken. Je krijgt dan:

List Disk

Schijfnummers starten bij 0, niet bij 1. Je ziet ook dat beide schijven hun informatie in het Master Boot Record (MBR) opslaan i.p.v. GUID partitie tabel (GPT). Beide schijven zijn basisschijven; niet dynamisch. Daarnaast zie je een aantal kaartslots, waar geen geheugenkaart inzit.

Ik maak het nu wat moeilijker door te zeggen dan dit systeem twee schijven heeft. De eerste heeft de partities:

  1. Windows 7 OS
  2. Data en applicaties

Omdat je niet per ongeluk je systeempartities wenst te wissen, moet je weten wat wat is. Om meer informatie te krijgen gebruik je select disk gevolgd door detail disk. We starten met disk 0 en zien wat die bevat.

Code:
select disk 0 
detail disk

Dit levert op:

Detail Disk

Je ziet dat het overeenstemt met wat ik eerder weergaf, maar er is meer! Je ziet een systeempartitie (volume 3) die door het systeem is gereserveerd. Deze bevat opstartbestanden voor Windows 7. Deze schijf is dus niet degene die we willen. Nu kijken we op disk 1. We zien nu:

Detail Disk

OK. Deze mag wel schoon. We typen nu het commando clean. Dat verwijdert niet echt de inhoud van de schijf. Het wist alleen maar het Master Boot Record dat de index van de schijf bevat. De oude data staat nog steeds op de schijf. Windows 'ziet' die alleen niet meer. De data wordt gaandeweg overschreven door nieuwe gegevens. Dat gebeurt, wanneer de schijf weer in gebruik genomen is, door er een nieuwe structuur aan toe te kennen, over de oude (gewiste) structuur.

Om de schijf in gebruik te kunnen nemen, zal er ten minste één partitie aangemaakt dienen te worden. De meest simpele aanpak is één grote primaire partitie aanmaken met het commando: create partition primary. Wanneer je echter de schijf in meerdere partities wilt delen, moet je de 'size='-parameter toevoegen, gevolgd door de gewenste grootte van de partitie in megabytes. Wanneer je twee partities wenst te maken van 100 GB respectievelijk 598 GB, dan maak je de eerste door in te tikken:

Code:
create partition primary size=102400

(NB: Een gigabyte bestaat uit 1024MB, niet 1000!). Daarna kan de tweede partitie worden gemaakt gewoon door het intikken van create partition primary. Een parameter is niet nodig, omdat je - door het weglaten daarvan - DiskPart opdraagt de resterende ruimte in beslag te nemen. Het resultaat van de commando's is te zien door list partition in te tikken.

Create Partition

Het * voor partitie 2 geeft aan dat DiskPart deze partitie in bewerking heeft (scope). Tikken we nu format fs=ntfs label="Back-up" Quick dan wordt die partitie geformatteerd met als bestandssysteem NTFS (= standaard en kan dus ook worden weggelaten) en als naam: Back-up. Quick wil zeggen: doe een snelle formattering.

Willen we partitie 1 ook formatteren, dan eerst de scope verleggen door select partition 1 en daarna format label=data.

Met het commando assign kan een vrije stationsletter aan de partitie worden toegekend. Ik geef in:

Code:
assign letter=g

Nu wordt driveletter G: toegekend aan het volume dat de scope heeft.
Met list volume zie je het resultaat.

List Volume

Wil je meer weten?
Raadpleeg de help-functie.
Tik maar eens in:

Code:
Help
Help format
Help create [volume|partition|vdisk]

Wanneer er data op de schijf staat die van grote waarde is, maak dan eerst een back-up van die gegevens. Overigens gebruik ik DiskPart, net als vroeger Fdisk, het meest op schijven die leeg mogen of leeg zijn.

Veel nut gewenst van het gebruik van DiskPart. Maar wees voorzichtig!

Zie hier een voorbeeld: Geen 100 MB partitie bij installatie van Windows 7.

Informatie van Microsoft staat hier.
Uitgebreide informatie over de syntax van Diskpart.

label: 
randomness